अध्यापकांना बदलत्या शैक्षणिक प्रणालीशी सुसंगत प्रशिक्षण आवश्यक

मुंबई : विद्यार्थ्यांना दर्जेदार व गुणवत्तापूर्ण शिक्षण देण्यासाठी अध्यापकांना बदलत्या शैक्षणिक प्रणालीशी सुसंगत कौशल्ये आणि शैक्षणिक प्रशिक्षण आवश्यक आहे. त्यासाठी ‘यूजी ४.०’ हा प्रशिक्षण कार्यक्रम अत्यंत महत्त्वपूर्ण ठरणार आहे, असे प्रतिपादन उच्च व तंत्र शिक्षण मंत्री चंद्रकांतदादा पाटील यांनी केले.

राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण २०२० अंतर्गत राबविण्यात येणाऱ्या चार वर्षांच्या पदवी अभ्यासक्रमाच्या प्रभावी अंमलबजावणीसाठी अध्यापकांना सक्षम करण्याच्या उद्देशाने महाराष्ट्र राज्य अध्यापक विकास संस्था (एमएसएफडीए) तर्फे विकसित करण्यात आलेल्या ‘यूजी ४.०’ या सर्वसमावेशक ऑनलाइन अध्यापक प्रशिक्षण कार्यक्रमाचे पाटील यांच्या हस्ते करण्यात आले.

पुणे येथे आयोजित कार्यक्रमास उच्च व तंत्र शिक्षण विभागाचे अपर मुख्य सचिव बी. वेणुगोपाल रेड्डी, उच्च शिक्षण विभागाचे संचालक तथा ‘एमएसएफडीए’ चे कार्यकारी संचालक डॉ. शैलेंद्र देवळाणकर, तंत्र शिक्षण संचालक डॉ. विनोद मोहितकर, मुंबई विद्यापिठाचे कुलगुरू डॉ. रवींद्र कुलकर्णी तसेच उच्च व तंत्र शिक्षण विभाग आणि ‘एमएसएफडीए’ चे अधिकारी उपस्थित होते.

पाटील म्हणाले की, राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण २०२० नुसार चार वर्षांच्या पदवी अभ्यासक्रमाची प्रभावी अंमलबजावणी करण्यात येत आहे. नव्या शैक्षणिक आराखड्यात मल्टीपल एन्ट्री-एक्झिट तसेच क्रेडिट-आधारित प्रणालीचा समावेश करण्यात आला आहे. त्यामुळे अध्यापकांची भूमिका अधिक जबाबदारीची ठरणार असून, त्यांना सक्षम करण्यासाठी ‘एमएसएफडीए’ ने हा प्रशिक्षण कार्यक्रम विकसित केला आहे.

हा कार्यक्रम ‘एमएसएफडीए’ च्या लर्निंग मॅनेजमेंट सिस्टम (एलएमएस) द्वारे पूर्णपणे ऑनलाइन स्वरूपात राबविण्यात येणार असून, राज्यातील शहरी, निमशहरी आणि ग्रामीण भागातील सर्व अध्यापकांना तो सहज उपलब्ध होणार आहे. कार्यक्रमामध्ये एकूण नऊ सविस्तर मॉड्यूल्सचा समावेश असून, प्रत्येक मॉड्युलद्वारे शिक्षकांच्या कौशल्यवृद्धीवर टप्प्याटप्प्याने भर देण्यात येणार आहे.

प्रत्येक मॉड्यूलचा कालावधी सुमारे ३० ते ६० मिनिटांचा ठेवण्यात आला असून, शिक्षकांना स्व-अभ्यासाच्या लवचिकतेसह प्रशिक्षण पूर्ण करण्याची सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आली आहे. संस्थात्मक तयारी, विद्यार्थी समुपदेशन आणि शैक्षणिक प्रशासन यांसारख्या महत्त्वाच्या घटकांवरही या कार्यक्रमामध्ये मार्गदर्शन करण्यात येणार आहे. महाराष्ट्र शासनाशी संलग्न सर्व महाविद्यालये व विद्यापीठांतील अध्यापक या कार्यक्रमासाठी पात्र असून, इच्छुकांनी एमएसएफडीएच्या एलएमएस पोर्टलवर जून महिन्यापासून नोंदणी करावी, असे आवाहनही पाटील यांनी केले.

दरम्यान, ‘यूजी ४.०’ या उपक्रमाच्या यशस्वी अंमलबजावणीनंतर पुढील टप्प्यात अधिक प्रगत अध्यापक प्रशिक्षण कार्यक्रम राबविण्याची योजना असल्याची माहिती यावेळी देण्यात आली.